3e zondag van de Advent – Grote veranderingen beginnen klein
Marcel Braekers
Openingszang 204 O Radix Jesse
Begroeting
Wij begroeten Hem, de nieuwe loot op de stam van Jesse, we wachten en verwachten Hem die deze wereld nieuwe inspiratie moet geven, we hopen dat het kleine licht in de nacht een nieuw begin mag maken in deze verdeelde wereld. Daarom steken wij de kaarsen van de Adventskrans aan om zo ons verlangen en hoop uit te drukken dat ooit een tijd van gerechtigheid zal aanbreken. We denken bijzonder aan onze zieken, aan degenen die door omstandigheden niet kunnen meevieren. En in deze zondag begroeten wij bijzonder Johannes de Doper, de baanbreker van de messiaanse tijd en allen die in zijn voetstappen voortgaan.
Lied 210 de nacht loopt ten einde
Gebed
Gij zijt opgelicht en hebt naam gemaakt
In het leven van mensen.
Dat gaf hun dagen uitzicht en toekomst.
Gij hebt Uzelf uitgezaaid in wat zij droomden en verwachtten
Zodat zij konden volharden.
Begenadig ook ons als uw eigen volk,
Als de grote liefde die Gij niet opgeeft.
Overschaduw ook ons met uw nabijheid
En verwek in ons met uw Woord opnieuw uw Zoon. (S. de Vries)
Jesaja 35, 1 – 10
Lied 213 als tussen licht en donker
Mt. 11, 2 – 11
Lied 216 Heer Jezus
Homilie
Lees je tussen de lijnen door dan krijg ik de indruk dat Johannes ontgoocheld was over de voortzetting van zijn werk. ‘Is dat nu degene waarop we zaten te wachten’?
Johannes was geen gemakkelijk heerschap. Hij stamde uit een familie van landelijke priesters maar hij weigerde priester te worden. Men vermoedt dat hij enige tijd lid was van de Esseense gemeenschap, maar niet akkoord was met hun sekte-achtige isolatie en misprijzen voor het gewone volk. Hij verzette zich tegen de tempelcultus en de offercultuur als een pseudogedrag om zich van schuld te ontdoen. Daarom trok hij zich terug in de woestijn waar hij als een asceet leefde. In het evangelie staat dat heel veel mensen in de ban waren van zijn oproep tot morele zuiverheid. Johannes hoopte dat mensen hun oude leven achter zich zouden laten, opnieuw door de woestijn zouden gaan, zich zouden wassen in stromend water als teken van zuivering. En dan zou de tijd komen dat het volk door een sterke leider zou terugkeren naar het beloofde land.
Blijkbaar trad Jezus in het verlengde van die visie op, maar legde Hij andere accenten. Was Jezus te nonchalant, teveel een optimist over de mens en was Johannes daarom ontgoocheld? Had hij te hoge verwachtingen van wat zou komen? Vanuit zijn isolatie in de gevangenis stuurt hij enkele volgelingen om informatie te winnen.
Als ze Jezus polsen naar zijn bedoeling dan is het antwoord al even ongewoon. Jezus reageert niet met: ‘Natuurlijk ben ik de Messias’ of ‘ik ben inderdaad Gods zoon’ maar Hij wijst naar de teksten van de profeet Jesaja. Blinden zullen zien, doven zullen horen en aan armen wordt het Grote Nieuws toegezegd. Het was een vaste uitdrukking om te zeggen dat iets heel nieuw staat te gebeuren, helemaal anders dan men had verwacht, dus ook nieuw voor Johannes.
Twee dingen vallen mij hierbij op. Allereerst wijst Jezus niet naar zichzelf, Hij stelt zichzelf niet in het middelpunt, maar verwijst naar een groter gebeuren boven zijn persoon uit. Een beweging komt op gang, en die is belangrijker dan zijn persoon.
Ten tweede valt op dat die beweging klein en onooglijk is, anders dan het optreden van Johannes. Het lijkt wel op een mislukking uit te draaien. Ook al spreken de evangelisten op andere plaatsen over het groot succes van Jezus’ optreden, toch vermoeden Bijbelspecialisten dat zijn succes maar klein was.
Zo is de Messiaanse tijd begonnen: klein en onooglijk met aan het hoofd een man die van zichzelf weg wijst. Voor Jezus was niet Hij belangrijk, maar de Vader die Hem had gezonden. En een nieuwe tijd begint niet met een grote paukenslag of gedonder, maar in mensen die zoals Jezus zich helemaal beschikbaar maken, die zichzelf zien als slechts instrument van de oneindige God en die in kleine gebaren van liefde en goedheid deze verlossing doorgeven aan elkaar.
Groot dankgebed 160
Na de communie 220 Adventslied
